Część pisemna

Część pisemna egzaminu na doradcę podatkowego — nowy format od 1 lipca 2026 r.

Od 1 lipca 2026 r. część pisemna obejmuje trzy elementy: test, opinię podatkową i wystąpienie procesowe. Egzamin jest przeprowadzany cyfrowo w systemie e-Doradca, z dostępem do przepisów prawa.

Ostatnia aktualizacja: 1 maja 2026

Serwis nie jest oficjalnym serwisem Ministerstwa Finansów, KIDP ani Państwowej Komisji Egzaminacyjnej. Zawsze weryfikuj aktualne zasady w oficjalnych źródłach. Informacje o projekcie rozporządzenia opisano jako projekt — nie jako akt obowiązujący.

Nowe zasady od 1 lipca 2026

Jak wygląda część pisemna od 1 lipca 2026 r.

Test

70 pytań zamkniętych, 70 minut.

Obejmuje wszystkie 13 dziedzin z art. 20 ust. 1 ustawy. Kandydat może korzystać z przepisów prawa.

Opinia podatkowa

0–6 pkt, próg zdania: 4 pkt.

Pisemna analiza zagadnienia podatkowego: stan faktyczny → podstawa prawna → analiza → konkluzja. Kandydat może korzystać z przepisów.

Wystąpienie procesowe

0–6 pkt, próg zdania: 4 pkt.

Pismo do organu podatkowego lub sądu (odwołanie, skarga do WSA itp.). Kandydat może korzystać z przepisów.

Czas na zadania (opinia + wystąpienie): 300 minut łącznie — kandydat samodzielnie decyduje o podziale. Sprzęt zapewnia Ministerstwo Finansów; nie można korzystać z własnego laptopa, telefonu ani żadnego urządzenia do przekazu informacji. Egzamin jest stacjonarny — kandydat stawia się osobiście z dowodem tożsamości.

Kandydaci z uprawnieniami zawodowymi (adwokaci, radcowie prawni, notariusze, sędziowie, prokuratorzy, asesorzy sądowi) piszą wyłącznie test i opinię podatkową — bez wystąpienia procesowego. Według projektu rozporządzenia (RCL nr 12409354) mają na to 150 minut.

Opinia podatkowa — czym jest i jak ją pisać

Opinia podatkowa to gatunek tekstu prawniczego: dokument analizujący konkretne zagadnienie prawno-podatkowe na podstawie stanu faktycznego i obowiązujących przepisów. Różni się od schematu egzaminacyjnego sprzed 2026 r. — wymaga spójnego wywodu, nie listy odpowiedzi na pytania testowe.

Struktura opinii (5 elementów)

  1. Stan faktyczny — krótki, precyzyjny opis sytuacji będącej przedmiotem analizy.
  2. Pytanie prawne — jasne sformułowanie problemu wymagającego rozstrzygnięcia.
  3. Podstawa prawna — wskazanie właściwych przepisów (artykuł, ustawa).
  4. Analiza — subsumpcja stanu faktycznego pod normę prawną, z uwzględnieniem wyjątków i orzecznictwa, jeśli dotyczy.
  5. Konkluzja — jednoznaczna odpowiedź na pytanie prawne.

Oceniana jest w skali 0–6 pkt. Minimalny próg zdania wynosi 4 pkt (⅔ maksimum), co oznacza konieczność uzyskania solidnej, kompletnej pracy — nie wystarczy fragment analizy.

Uwaga o anonimizacji: W treści opinii nie wolno wpisywać imienia, nazwiska, numeru PESEL ani żadnego elementu pozwalającego na identyfikację kandydata. Naruszenie tego wymogu skutkuje traktowaniem pracy jak wyniku negatywnego (bez oceny).

Wystąpienie procesowe — czym jest i jak je pisać

Wystąpienie procesowe to formalne pismo do organu podatkowego lub sądu administracyjnego. Różni się od opinii podatkowej: opinia to rozumowanie prawnicze, a wystąpienie to przede wszystkim rzemiosło formalne — pismo musi spełniać ściśle określone wymogi proceduralne.

Typy pism, które mogą wystąpić

  • Odwołanie od decyzji organu podatkowego (art. 220 Ordynacji podatkowej)
  • Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (art. 50 i n. p.p.s.a.)
  • Zażalenie na postanowienie organu podatkowego
  • Wniosek o stwierdzenie nadpłaty (art. 75 Ordynacji podatkowej)

Co musi zawierać każde pismo procesowe

  • Oznaczenie organu lub sądu, do którego jest kierowane
  • Dane strony (z pominięciem danych identyfikujących kandydata — anonimizacja)
  • Wskazanie zaskarżonego rozstrzygnięcia lub przedmiotu wniosku
  • Zarzuty lub uzasadnienie żądania
  • Wniosek — czego kandydat domaga się od organu lub sądu
  • Podpis — w zakresie wymaganym przepisami (z zachowaniem reguł anonimizacji)

Dostęp do przepisów podczas egzaminu pozwala sprawdzić dokładne wymogi formalne dla konkretnego rodzaju pisma — warto ćwiczyć szybkie odnajdywanie właściwych artykułów i rozumieć ich strukturę.

Jak dostęp do przepisów zmienia przygotowanie

Możliwość korzystania z przepisów podczas całej części pisemnej zmienia akcent przygotowań: zamiast pamięciowego opanowania konkretnych artykułów ważniejsze staje się:

  1. Sprawne poruszanie się po tekście aktów prawnych — szybkie odnajdywanie właściwej regulacji.
  2. Rozumienie struktury przepisu: hipoteza, dyspozycja, wyjątki, odesłania.
  3. Umiejętność kwalifikowania stanu faktycznego do normy prawnej (subsumpcja).
  4. Budowanie spójnego wywodu — od faktu do konkluzji, bez zbędnych dygresji.
Dostęp do przepisów nie zwalnia z ich znajomości — kandydat musi wiedzieć, czego szukać i w jakim akcie. Warto budować „mapę" kluczowych ustaw i ich struktury.

Wskazówki do nauki

Elementy dobrego przygotowania

Podstawa prawna

Artykuł, ustawa i krótka teza, którą chcesz zapamiętać — z naciskiem na zrozumienie struktury, nie tylko brzmienia.

Rodzaj błędu

Nieznajomość przepisu, pomyłka w wyjątku, pośpiech albo zła interpretacja pytania — każdy wymaga innego podejścia.

Powtórka

Data powrotu do pytania, szczególnie gdy błąd wynikał z konstrukcji przepisu lub trudności w subsumpcji.

Powiązane materiały

Dotychczasowy wykaz pytań

Pytania testowe z oficjalnego wykazu PKE (uchwała nr 4/VIII/2023) pogrupowane w 20 działach tematycznych — do nauki merytorycznej.

Przejdź do wykazu pytań

Zmiany od 1 lipca 2026 r.

Pełna tabela porównawcza: co się zmienia, harmonogram dat i status dotychczasowego wykazu.

Czytaj o zmianach 2026

System e-Doradca

Jak działa system, na jakim sprzęcie odbywa się egzamin i co się dzieje przy awarii.

Czytaj o e-Doradcy

Zakres egzaminu

13 dziedzin tematycznych, w tym dwie nowe od 2026 r., z wyjaśnieniem co się zmieniło w strukturze zakresu.

Zakres tematyczny egzaminu

FAQ

Najczęściej zadawane pytania

Ile czasu mam na całą część pisemną?

Test trwa 70 minut (70 pytań). Na opinię podatkową i wystąpienie procesowe przeznaczone jest łącznie 300 minut — kandydat samodzielnie decyduje, jak ten czas podzielić. Kandydaci z uprawnieniami zawodowymi (adwokaci, radcowie, notariusze, sędziowie, prokuratorzy, asesorzy) piszą tylko test i opinię — według projektu rozporządzenia mają na to 150 minut.

Czy można korzystać z przepisów prawa na egzaminie?

Tak — zarówno przy teście, jak i przy zadaniach. Dostęp do przepisów jest jedną z kluczowych zmian od 1 lipca 2026 r. Zabroniony jest telefon, tablet, smartwatch i każde urządzenie do odbioru lub przekazu informacji. Sprzęt komputerowy zapewnia Ministerstwo Finansów.

Co to jest opinia podatkowa?

Opinia podatkowa to pisemny dokument prawniczy analizujący zagadnienie podatkowe. Typowa struktura: opis stanu faktycznego, pytanie prawne, wskazanie podstawy prawnej, analiza i konkluzja. Oceniana jest w skali 0–6 pkt; warunkiem zdania jest uzyskanie co najmniej 4 pkt.

Czym różni się wystąpienie procesowe od opinii podatkowej?

Opinia podatkowa to rozumowanie prawnicze — analiza przepisów i konkluzja. Wystąpienie procesowe to rzemiosło formalne — pismo do organu podatkowego lub sądu (np. odwołanie, skarga do WSA, zażalenie, wniosek o stwierdzenie nadpłaty). Każde pismo musi spełniać wymogi formalne przewidziane dla danego trybu.

Co grozi za wpisanie imienia i nazwiska w treści pracy?

Praca zawierająca elementy pozwalające na identyfikację kandydata (imię, nazwisko, PESEL, podpis itp.) nie podlega ocenie i jest traktowana jak wynik negatywny. Prace są anonimizowane w systemie e-Doradca — to mechanizm celowy, a jego naruszenie ma poważne konsekwencje.

Jak ćwiczyć część pisemną?

Najlepiej łączyć pracę z tekstem prawnym (szybkie odnajdywanie przepisów, rozumienie ich struktury) z pisaniem opinii i pism procesowych pod presją czasu. Warto ćwiczyć schemat analizy stanu faktycznego i budować bazę przykładowych pism procesowych.

Jak mierzyć postęp?

Warto zapisywać wynik, dział tematyczny, rodzaj błędu oraz powód pomyłki. Sama liczba rozwiązanych pytań bywa myląca — istotniejsza jest jakość analizy i umiejętność konstruowania odpowiedzi.